برخواهيم خورد آريانهاى هندى و ايرانى پس از آنكه مدّتها با هم زندگانى كردند از آسياى وسطى مهاجرت كرده به باختر آمدند و از آنجا شعبه هندى به طرف هندوكوش رفته بدرّه پنجاب هند سرازير شد و شعبه ايرانى به طرف جنوب و غرب متمايل شده در فلات ايران منتشر گرديد « 1 » از اينجا معلوم است كه اسم ايران از اسم اين مردمان است زيرا آنها خود را آيريا مىناميدند كه بمعنى نجيب يا باوفا است اسم ايران هم در سابق آيران بوده كه بعدها ايران و ايران و ايران شده « 2 » امدن اريانها بفلات ايران جهة آمدن آريانها بفلات ايران محقّقا معلوم نيست چه بوده آوستا مملكت اصلى آريانها را ( آيران واج ) يعنى مملكت آريانها مينامد و گويد مملكتى بود بسيار خوش آب و هوا و داراى زمين‌هاى حاصل‌خيز ولى ارواح بد دفعة زمين را سرد كردند و چون زمين قوت سكنه را نميداد مهاجرت شروع شد محقّقا معلوم نيست كه مقصود از آيران واج چيست : مسكن اصلى آريانها قبل از جدا شدن از مردمان هند و اروپائى يا مسكن آنها زمانيكه با هنديها بوده‌اند ؟ بهرحال ميتوان حدس زد كه در اينمورد هم مهاجرت از جهة زياد شدن سكنه و تنگى جاها بوده در باب تاريخ آمدن آنها بايران سابقا بعضى از علماء عقيده داشتند كه در حدود دو هزار سال ق . م . بوده زيرا در ضمن تاريخ عيلام كه در ذيل بيايد برميخوريم بقومى كه گمان ميكنند آريانى بوده‌اند ولى اخيرا عقيده‌اى كه قوّت يافته اين است كه از قرن چهاردهم اين مهاجرت شروع شده و تا قرن هشتم امتداد داشته راجع باينكه آريانها بعد از ورود بفلات ايران چگونه منتشر شده‌اند بايد گفت

--> ( 1 ) - بعضى از محقّقين بر اين عقيده‌اند كه آريانهاى هندى از پامير به طرف هند سرازير شده‌اند ( 2 ) - عقيده نلدكه بر اين است كه تا پانصد سال قبل ايران را ايران با ياء مجهول تلفّظ ميكردند ( مانند ايوان ) اول مصنف خارجه كه اسم ايران را ذكر كرده اراتستن يونانى است و او ايران را آريان نوشته ( قرن سوّم ق . م . )